Các cặp tiền tệ chéo là gì?
Khi nhắc đến Forex, phần lớn trader thường bắt đầu với các cặp tiền tệ chính: EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD. Điểm chung rất rõ ràng: tất cả đều có USD.
Điều này phản ánh vai trò đặc biệt của đồng đô la Mỹ trong hệ thống tài chính toàn cầu. Nhưng Forex không chỉ xoay quanh USD. Trader cũng có thể giao dịch trực tiếp mối quan hệ giữa EUR và JPY, GBP và JPY, AUD và NZD hoặc nhiều đồng tiền khác.
Đó chính là các cặp tiền tệ chéo.
–> Xem thêm: Tiền tệ chéo
Tại sao USD xuất hiện trong hầu hết giao dịch Forex?
USD giữ vai trò trung tâm trên thị trường ngoại hối, USD xuất hiện ở trong gần 90% giao dịch Forex toàn cầu. Có 2 nguyên nhân chính
USD là đồng tiền dự trữ quan trọng
Các Ngân hàng Trung ương trên thế giới nắm giữ ngoại tệ như một phần của dự trữ quốc tế. Trong đó, USD giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Điều này tạo ra nhu cầu lớn đối với USD trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Nhiều hàng hóa được định giá bằng USD
Dầu thô, vàng và nhiều loại hàng hóa quốc tế thường được định giá bằng USD. Do đó, các hoạt động thương mại và tài chính xuyên biên giới tạo ra nhu cầu giao dịch USD rất lớn. Đây là một trong những lý do USD xuất hiện trong hầu hết các cặp tiền phổ biến.

Vấn đề khi chỉ giao dịch các cặp có USD
Giả sử mỗi ngày bạn theo dõi cả bảy cặp tiền tệ chính. Thoạt nhìn, bạn có bảy thị trường để lựa chọn. Nhưng chúng đều có chung một biến số: USD.
Nếu luận điểm chính của bạn là USD tăng, bạn có thể:
- Bán EUR/USD
- Bán GBP/USD
- Mua USD/JPY
- Mua USD/CHF
Đó không phải bốn quan điểm kinh tế hoàn toàn độc lập. Phần lớn chúng đều chứa cùng một luận điểm về sức mạnh của USD. Nếu triển vọng USD không rõ ràng, nhiều cặp tiền tệ chính cũng có thể trở nên khó phân tích. Các cặp tiền chéo giúp mở rộng phạm vi lựa chọn.

Cặp tiền tệ chéo là gì?
Cặp tiền tệ chéo (Cross Currency Pair) là cặp tiền không chứa đồng đô la Mỹ.
Ví dụ:
- EUR/JPY – Euro/Yên Nhật
- GBP/JPY – Bảng Anh/Yên Nhật
- AUD/JPY – Đô la Úc/Yên Nhật
- EUR/GBP – Euro/Bảng Anh
- EUR/CHF – Euro/Franc Thụy Sĩ
- GBP/AUD – Bảng Anh/Đô la Úc
- AUD/NZD – Đô la Úc/Đô la New Zealand
Ví dụ, EUR/JPY thể hiện giá trị của EUR so với JPY, còn AUD/NZD thể hiện giá trị của AUD so với NZD. USD không xuất hiện trực tiếp trong hai cặp tiền này.
Điều này cho phép trader tập trung vào mối quan hệ tương đối giữa hai đồng tiền và hai nền kinh tế. Nếu kinh tế Úc có triển vọng tốt hơn New Zealand hoặc Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) có chính sách tiền tệ diều hâu hơn Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ), trader có thể phân tích AUD/NZD để thể hiện trực tiếp sự khác biệt đó.
Đây là một trong những lợi ích quan trọng của các cặp tiền chéo: giao dịch trực tiếp mối quan hệ giữa hai đồng tiền mà không cần đưa USD vào luận điểm.

Tại sao các cặp tiền chéo xuất hiện?
Trước khi thị trường ngoại hối phát triển như hiện nay, việc chuyển đổi giữa hai đồng tiền thường phải sử dụng USD làm trung gian.
Ví dụ, một doanh nghiệp Nhật Bản muốn đổi JPY sang EUR có thể phải thực hiện: JPY → USD → EUR
Điều đó đồng nghĩa với hai lần chuyển đổi.
Sự phát triển của thị trường tiền tệ chéo cho phép giao dịch trực tiếp: JPY → EUR
Trader ngày nay có thể mua bán EUR/JPY trực tiếp trên nền tảng mà không cần tự thực hiện hai giao dịch thông qua USD.
Tỷ giá chéo được tính như thế nào?
Mặc dù USD không xuất hiện trực tiếp, nhiều tỷ giá chéo có thể được suy ra từ các cặp có USD.
Ví dụ:
EUR/JPY = EUR/USD × USD/JPY
Giả sử:
- EUR/USD = 1,0800
- USD/JPY = 150,00
Khi đó: EUR/JPY = 1,0800 × 150,00 = 162,00
USD đóng vai trò trung gian trong phép tính và được triệt tiêu, để lại tỷ giá trực tiếp giữa EUR và JPY.
Trader không cần tự tính mỗi khi giao dịch. Nền tảng và hệ thống định giá thực hiện quá trình này tự động. Tuy nhiên, hiểu cơ chế trên giúp giải thích vì sao biến động của các cặp có USD vẫn có thể liên quan đến giá của cặp tiền chéo.

Tại sao nên theo dõi các cặp tiền chéo?
Các cặp tiền chéo không chỉ làm tăng số lượng sản phẩm có thể giao dịch. Chúng còn giúp trader thể hiện quan điểm kinh tế chính xác hơn.
Có ba lợi ích đáng chú ý.
1. Mở rộng cơ hội giao dịch
Khi USD thiếu xu hướng rõ ràng, nhiều cặp tiền tệ chính có thể cùng rơi vào trạng thái khó giao dịch. Trong khi đó, một cặp chéo vẫn có thể hình thành xu hướng do sự khác biệt giữa hai nền kinh tế khác.
Ví dụ, EUR/USD và GBP/USD có thể đi ngang trong khi AUD/JPY đang hình thành một xu hướng rõ ràng. Do đó, trader không nhất thiết phải chờ USD tạo ra cơ hội mới.
2. Thể hiện quan điểm kinh tế trực tiếp hơn
Đây là lợi thế đặc biệt quan trọng đối với trader sử dụng phân tích cơ bản.
Giả sử phân tích của bạn cho thấy: Kinh tế Úc mạnh hơn tương đối so với Nhật Bản
Nếu mua AUD/USD, giao dịch của bạn còn phụ thuộc vào triển vọng của Mỹ. AUD có thể mạnh, nhưng USD cũng có thể mạnh hơn. Khi đó, bạn đúng về AUD nhưng vẫn có thể chọn sai cặp tiền.
Nếu luận điểm thực sự của bạn là: AUD mạnh hơn JPY thì AUD/JPY thể hiện trực tiếp quan điểm đó. Đây là nguyên tắc quan trọng khi lựa chọn cặp tiền:
Đồng tiền mạnh tương đối + Đồng tiền yếu tương đối → Cặp tiền thể hiện rõ nhất luận điểm
Thay vì chỉ hỏi: “USD hôm nay mạnh hay yếu?”
Trader có thể hỏi: “Trong các đồng tiền tôi theo dõi, đồng nào mạnh nhất và đồng nào yếu nhất?”
3. Giảm sự phụ thuộc vào quan điểm về USD
Giả sử Non-farm sắp được công bố hoặc Fed chuẩn bị đưa ra quyết định chính sách. Các cặp chứa USD có thể chịu biến động lớn.
Nếu bạn có một luận điểm rõ ràng về EUR so với GBP, EUR/GBP cho phép thể hiện quan điểm đó mà không trực tiếp giao dịch USD. Tương tự, nếu luận điểm nằm ở sự khác biệt giữa kinh tế Úc và New Zealand, AUD/NZD có thể phù hợp hơn một cặp chứa USD.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa các cặp chéo hoàn toàn miễn nhiễm với tin tức Mỹ. Một sự kiện lớn tại Mỹ vẫn có thể thay đổi tâm lý rủi ro, thanh khoản và dòng vốn toàn cầu, từ đó tác động gián tiếp đến nhiều đồng tiền.
Cặp tiền chéo không đồng nghĩa với rủi ro thấp
Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý. Một cặp tiền không chứa USD không có nghĩa nó an toàn hơn, ít biến động hơn hoặc dễ giao dịch hơn.
Các cặp chéo có đặc điểm rất khác nhau. EUR/GBP thường có hành vi khác GBP/JPY, AUD/NZD cũng khác EUR/JPY.
Một số cặp có thanh khoản cao và Spread tương đối thấp. Một số khác có thanh khoản thấp hơn, Spread rộng hơn và biến động mạnh hơn.
Vì vậy, trước khi giao dịch một cặp chéo, cần đánh giá:
- Thanh khoản
- Spread
- Biến động
- Phiên giao dịch
- Đặc điểm của hai nền kinh tế
- Chính sách của hai Ngân hàng Trung ương
Đừng lựa chọn một cặp chỉ vì nó không chứa USD.

Phân tích cặp tiền chéo theo tư duy tương đối
Các cặp tiền chéo đặc biệt phù hợp với cách tiếp cận vĩ mô từ trên xuống.
Giả sử bạn đang phân tích AUD/JPY. Thay vì chỉ nghiên cứu Úc, hãy so sánh trực tiếp:
| Úc | Nhật Bản |
|---|---|
| Tăng trưởng | Tăng trưởng |
| Lạm phát | Lạm phát |
| RBA | BoJ |
| Kỳ vọng lãi suất | Kỳ vọng lãi suất |
| Lợi suất | Lợi suất |
| Rủi ro quốc gia | Rủi ro quốc gia |
| Độ nhạy với tâm lý rủi ro | Độ nhạy với tâm lý rủi ro |
Sau đó xác định bên nào có lợi thế tương đối.
Ví dụ: Úc tăng trưởng tốt hơn + RBA diều hâu hơn tương đối + BoJ ôn hòa hơn → AUD có lợi thế tương đối so với JPY
Khi đó, AUD/JPY có thể trở thành cặp tiền phù hợp để tiếp tục tìm kiếm thiết lập kỹ thuật. Đây cũng là lý do cặp tiền chéo kết nối rất tốt với phương pháp phân tích:
Kinh tế vĩ mô → Chính sách tiền tệ → Chênh lệch lãi suất → Dòng vốn → Sức mạnh tương đối của tiền tệ → Lựa chọn cặp giao dịch
Tóm tắt
Cặp tiền tệ chéo là cặp tiền không chứa USD, chẳng hạn EUR/JPY, GBP/JPY, EUR/GBP hoặc AUD/NZD.
Chúng giúp trader:
- Mở rộng cơ hội ngoài các cặp tiền tệ chính
- Giao dịch trực tiếp mối quan hệ giữa hai nền kinh tế
- So sánh sức mạnh tương đối của các đồng tiền
- Thể hiện luận điểm cơ bản mà không bắt buộc phải có quan điểm về USD
Nhưng cặp tiền chéo không mặc định an toàn hơn. Thanh khoản, Spread và mức biến động có thể khác đáng kể giữa từng cặp. Điểm quan trọng nhất không phải là giao dịch càng nhiều cặp càng tốt. Đó là chọn cặp tiền thể hiện rõ nhất luận điểm của bạn.
Nếu bạn cho rằng AUD mạnh hơn JPY, hãy nghiên cứu AUD/JPY. Nếu EUR mạnh hơn GBP, hãy nghiên cứu EUR/GBP.
Trong Forex, câu hỏi không chỉ là: “Đồng tiền này mạnh hay yếu?”
Mà quan trọng hơn là: “Nó mạnh hay yếu so với đồng tiền nào?”