Các chỉ số kinh tế quan trọng: Dữ liệu tác động đến tỷ giá tiền tệ

GDP, CPI, Non-farm, PMI, doanh số bán lẻ, cán cân thương mại, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp… Mỗi tuần, trader phải đối mặt với hàng loạt dữ liệu kinh tế. Nhưng không phải dữ liệu nào cũng quan trọng như nhau. Bạn không cần theo dõi tất cả. Điều cần biết là dữ liệu nào thực sự có khả năng tác động đến thị trường, chúng đo lường điều gì và vì sao mức độ ảnh hưởng lại khác nhau.

Quan trọng hơn, một báo cáo kinh tế không nên được đọc riêng lẻ. Dữ liệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong bối cảnh kinh tế vĩ mô và chính sách của ngân hàng trung ương. Một chuỗi phân tích cơ bản có thể được hình dung như sau:

Dữ liệu kinh tế → Tăng trưởng & Lạm phát → Kỳ vọng ngân hàng trung ương → Kỳ vọng lãi suất → Dòng vốn → Tỷ giá

–> Xem thêm: Dữ liệu kinh tế & phản ứng của thị trường

Chỉ số kinh tế là gì?

Chỉ số kinh tế là dữ liệu phản ánh tình trạng hiện tại hoặc triển vọng tương lai của một nền kinh tế.

Các chỉ số thường đo lường bốn nhóm chính:

• Sản lượng: nền kinh tế đang sản xuất bao nhiêu.
• Việc làm: thị trường lao động mạnh hay yếu.
• Giá cả: lạm phát đang tăng hay giảm.
• Tâm lý: doanh nghiệp và người tiêu dùng nhìn nhận tương lai như thế nào.

Không một chỉ số nào phản ánh toàn bộ nền kinh tế. Vì vậy, trader cần nhìn vào một nhóm dữ liệu có liên hệ với nhau, thay vì đưa ra kết luận từ một báo cáo đơn lẻ.

Ví dụ:

PMI giảm → Hoạt động kinh doanh suy yếu → Tăng trưởng có thể chậm lại → Áp lực lạm phát giảm → Kỳ vọng lãi suất giảm → Đồng tiền có thể chịu áp lực

Điều quan trọng không chỉ là mức hiện tại, mà còn là hướng thay đổi của dữ liệu.

Chỉ báo dẫn dắt, đồng thời và trễ

Dữ liệu kinh tế có thể được chia thành ba nhóm dựa trên thời điểm chúng phản ánh chu kỳ kinh tế.

1. Chỉ báo dẫn dắt Chỉ báo dẫn dắt thường thay đổi trước khi nền kinh tế thực sự chuyển hướng.

Ví dụ:

• PMI
• Niềm tin người tiêu dùng 
• Giấy phép xây dựng
• Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp

Khi PMI sản xuất liên tục suy yếu, nó có thể cảnh báo rằng tăng trưởng kinh tế đang mất động lượng trước khi GDP chính thức phản ánh điều đó.

Đây là lý do trader đặc biệt quan tâm đến nhóm này:

Chỉ báo dẫn dắt giúp nhận diện khả năng nền kinh tế thay đổi trước khi các dữ liệu chậm hơn xác nhận.

2. Chỉ báo đồng thời

Chỉ báo đồng thời phản ánh những gì đang xảy ra trong nền kinh tế ở hiện tại hoặc gần hiện tại.

Ví dụ:

• Doanh số bán lẻ
• Sản xuất công nghiệp
• Việc làm

Chúng giúp xác định nền kinh tế hiện đang mở rộng hay thu hẹp.

3. Chỉ báo trễ

Chỉ báo trễ thường thay đổi sau khi nền kinh tế đã chuyển hướng.

Một ví dụ điển hình là tỷ lệ thất nghiệp.

Doanh nghiệp thường không tuyển thêm hoặc sa thải nhân viên ngay khi điều kiện kinh tế thay đổi. Vì vậy, tỷ lệ thất nghiệp có thể đạt đỉnh sau khi nền kinh tế đã bắt đầu phục hồi.

Điều này không có nghĩa chỉ báo trễ không quan trọng. Chúng rất hữu ích để xác nhận xu hướng, nhưng thường kém hiệu quả hơn nếu mục tiêu là nhận diện sự thay đổi sớm.

Ba con số cần đọc trong mỗi báo cáo kinh tế

Khi mở lịch kinh tế, đừng chỉ nhìn vào số liệu thực tế, mỗi báo cáo thường có ba con số quan trọng:

• Trước đó (Previous): kết quả của kỳ trước.
• Dự báo (Forecast): mức đồng thuận mà thị trường kỳ vọng.
• Thực tế (Actual): kết quả vừa được công bố.

Trong ngắn hạn, yếu tố thường tạo biến động mạnh là mức chênh lệch giữa thực tế và kỳ vọng. Có thể gọi đây là bất ngờ kinh tế:

Bất ngờ kinh tế = Thực tế − Dự báo

Nếu Actual gần bằng Forecast, thị trường có thể phản ứng hạn chế vì thông tin đã phần nào được phản ánh vào giá.

Nếu Actual khác xa Forecast, thị trường có thể phải nhanh chóng định giá lại triển vọng kinh tế và lãi suất.

Đây cũng là lý do:

Dữ liệu tốt không đồng nghĩa đồng tiền chắc chắn tăng. Dữ liệu xấu cũng không đồng nghĩa đồng tiền chắc chắn giảm.

Một báo cáo có thể tốt về mặt tuyệt đối nhưng vẫn khiến đồng tiền giảm nếu kết quả thấp hơn kỳ vọng của thị trường.

Những dữ liệu kinh tế quan trọng nhất đối với Forex

GDP: Thước đo tổng thể của nền kinh tế

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đo tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được sản xuất trong một nền kinh tế trong một khoảng thời gian.

GDP là một trong những thước đo toàn diện nhất về hoạt động kinh tế, nhưng có tính trễ vì khi báo cáo được công bố, giai đoạn được đo lường đã kết thúc.

Trader nên chú ý:

Tăng trưởng GDP → Dự báo → Kết quả thực tế → Số liệu điều chỉnh → Các thành phần bên trong

Đặc biệt, ước tính đầu tiên thường nhận được nhiều sự chú ý vì đây là thông tin mới nhất về tăng trưởng. Ngoài con số tổng thể, cần xem tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu ròng để hiểu động lực phía sau GDP.

CPI và CPI lõi: Thước đo lạm phát quan trọng

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đo sự thay đổi giá của một rổ hàng hóa và dịch vụ mà hộ gia đình tiêu dùng.

CPI lõi loại thực phẩm và năng lượng, hai nhóm thường biến động mạnh.

CPI đặc biệt quan trọng vì lạm phát ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng chính sách tiền tệ:

CPI cao hơn kỳ vọng → Áp lực lạm phát ↑ → Kỳ vọng lãi suất ↑ → Đồng tiền có thể được hỗ trợ

Ngược lại:

CPI thấp hơn kỳ vọng → Áp lực lạm phát ↓ → Kỳ vọng nới lỏng ↑ → Đồng tiền có thể chịu áp lực

Tuy nhiên, trader không nên chỉ nhìn CPI tổng thể. CPI lõi và xu hướng lạm phát qua nhiều tháng giúp đánh giá áp lực giá rõ hơn.

PCE và PCE lõi: Thước đo lạm phát quan trọng đối với Fed

Chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) là một thước đo lạm phát quan trọng tại Mỹ.

Fed sử dụng PCE trong khuôn khổ mục tiêu lạm phát của mình, vì vậy dữ liệu này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ.

Đối với trader USD, chuỗi cần theo dõi là:

PCE → Kỳ vọng Fed → Lợi suất trái phiếu Mỹ → USD

Nếu PCE bất ngờ tăng mạnh, thị trường có thể giảm kỳ vọng cắt giảm lãi suất hoặc tăng kỳ vọng chính sách thắt chặt.

Non-farm: Báo cáo việc làm quan trọng của Mỹ

Non-farm Payrolls (NFP) đo sự thay đổi số lượng việc làm phi nông nghiệp tại Mỹ.

Đây là một trong những báo cáo kinh tế được thị trường Forex theo dõi sát nhất. Nhưng đừng chỉ nhìn con số Non-farm, một báo cáo việc làm đầy đủ cần xem:

Non-farm → Tỷ lệ thất nghiệp → Thu nhập trung bình theo giờ → Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động → Điều chỉnh số liệu kỳ trước

Trong đó, thu nhập trung bình theo giờ cung cấp thông tin về áp lực tiền lương và có thể ảnh hưởng đến triển vọng lạm phát.

Ví dụ, Non-farm cao hơn dự báo nhưng số liệu tháng trước bị điều chỉnh giảm mạnh có thể khiến báo cáo kém tích cực hơn tiêu đề ban đầu.

Tỷ lệ thất nghiệp: Quan trọng nhưng có độ trễ

Tỷ lệ thất nghiệp đo tỷ lệ người trong lực lượng lao động đang thất nghiệp và tích cực tìm kiếm việc làm.

Đây là một chỉ báo trễ điển hình. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn một tháng, hãy theo dõi xu hướng trong nhiều tháng. Ngoài ra, cần kết hợp với tỷ lệ tham gia lực lượng lao động.

Tỷ lệ thất nghiệp giảm vì nhiều người tìm được việc làm rất khác với tỷ lệ thất nghiệp giảm vì một bộ phận người lao động ngừng tìm việc.

JOLTS: Nhìn sâu hơn vào thị trường lao động Mỹ

JOLTS cung cấp dữ liệu về:

Việc làm còn trống → Tuyển dụng → Nghỉ việc tự nguyện → Sa thải

Dữ liệu này bổ sung góc nhìn mà Non-farm và tỷ lệ thất nghiệp không thể hiện đầy đủ. Đặc biệt, số lượng việc làm còn trống và tỷ lệ nghỉ việc tự nguyện có thể giúp đánh giá mức độ căng thẳng của thị trường lao động. Khi lao động khan hiếm:

Việc làm trống cao → Cạnh tranh lao động ↑ → Tiền lương ↑ → Áp lực lạm phát có thể tăng

PMI: Chỉ báo dẫn dắt quan trọng

Chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) khảo sát doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ để đánh giá hoạt động kinh doanh.

Mốc 50 thường được sử dụng để phân biệt:

• PMI > 50 → Hoạt động mở rộng
• PMI < 50 → Hoạt động thu hẹp

Nhưng hướng thay đổi cũng rất quan trọng.

Ví dụ: 54 → 52 → 50 → 48, cho thấy động lượng kinh tế đang suy yếu, ngay cả trước khi GDP xác nhận điều đó.

Tại các nền kinh tế phát triển, PMI dịch vụ cũng cần được chú ý vì dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong hoạt động kinh tế.

Doanh số bán lẻ: Sức khỏe của người tiêu dùng

Doanh số bán lẻ phản ánh giá trị hàng hóa được bán cho người tiêu dùng.

Đây là chỉ báo quan trọng vì tiêu dùng đóng vai trò lớn trong GDP của nhiều nền kinh tế phát triển.

Một chuỗi đơn giản:

Doanh số bán lẻ ↑ → Tiêu dùng mạnh → Tăng trưởng được hỗ trợ → Áp lực giá có thể tăng → Kỳ vọng lãi suất thay đổi

Ngoài số liệu tổng thể, trader nên chú ý đến các chỉ số lõi để giảm ảnh hưởng của những nhóm hàng biến động mạnh.

Cán cân thương mại: Xuất khẩu và nhập khẩu

Cán cân thương mại là chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu.

• Xuất khẩu > Nhập khẩu → Thặng dư thương mại
• Xuất khẩu < Nhập khẩu → Thâm hụt thương mại

Cán cân thương mại ảnh hưởng đến GDP thông qua xuất khẩu ròng và có thể phản ánh nhu cầu quốc tế đối với hàng hóa của một quốc gia.

Với Forex, nên tập trung vào xu hướng dài hơn thay vì một báo cáo riêng lẻ vì dữ liệu thương mại có thể biến động mạnh giữa các tháng.

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp: Tín hiệu hàng tuần của thị trường lao động Mỹ

Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu cho biết số người mới nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ.

Điểm đặc biệt là dữ liệu được công bố hàng tuần, giúp trader theo dõi thị trường lao động với tần suất cao hơn Non-farm.

Nếu số đơn liên tục tăng:

Trợ cấp thất nghiệp ↑ → Thị trường lao động suy yếu → Rủi ro tăng trưởng ↓ → Kỳ vọng lãi suất có thể giảm

Tuy nhiên, dữ liệu hàng tuần khá nhiễu. Trung bình động bốn tuần thường hữu ích hơn một con số đơn lẻ.

Niềm tin người tiêu dùng: Kỳ vọng về tương lai

Các khảo sát niềm tin người tiêu dùng đo cách hộ gia đình nhìn nhận tình hình kinh tế hiện tại và tương lai.

Niềm tin có thể ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng:

• Niềm tin ↑ → Khả năng chi tiêu ↑
• Niềm tin ↓ → Khả năng tiết kiệm tăng / chi tiêu giảm

Phần kỳ vọng tương lai thường hữu ích hơn trong việc nhận diện hướng thay đổi của nền kinh tế.

Giấy phép xây dựng và khởi công nhà ở

Giấy phép xây dựng phản ánh các dự án đã được phê duyệt, trong khi khởi công nhà ở phản ánh hoạt động xây dựng thực tế đã bắt đầu.

Đây là nhóm chỉ báo dẫn dắt vì thị trường nhà ở có liên hệ với nhiều lĩnh vực như xây dựng, việc làm, tín dụng, đồ nội thất và thiết bị gia dụng. Trong đó, giấy phép xây dựng có thể cung cấp tín hiệu sớm hơn vì việc xin phép thường diễn ra trước khi công trình bắt đầu.

Dữ liệu nào quan trọng nhất đối với Forex?

Không phải báo cáo nào cũng có khả năng tạo ra mức biến động giống nhau.

Có thể phân nhóm để dễ theo dõi:

Đây chỉ là khung tham khảo, không phải bảng xếp hạng cố định. Chính bối cảnh kinh tế quyết định dữ liệu nào được thị trường quan tâm nhất tại từng thời điểm.

Ví dụ, khi lạm phát là vấn đề lớn nhất, CPI và PCE có thể chi phối thị trường. Khi nguy cơ suy thoái tăng, PMI, Non-farm, trợ cấp thất nghiệp và doanh số bán lẻ có thể nhận được nhiều sự chú ý hơn.

Dữ liệu quan trọng nhất là dữ liệu có khả năng làm thay đổi kỳ vọng hiện tại của thị trường.

Đừng chỉ đọc con số chính

Một trong những sai lầm phổ biến của trader mới là chỉ nhìn vào Actual rồi lập tức quyết định dữ liệu tốt hay xấu.

Một báo cáo đầy đủ cần được đọc theo nhiều lớp:

Thực tế so với dự báo → Số liệu kỳ trước → Điều chỉnh → Thành phần bên trong → Xu hướng nhiều tháng → Bối cảnh kinh tế vĩ mô

Ví dụ, Non-farm vượt dự báo chưa chắc là báo cáo mạnh nếu:

• Số liệu hai tháng trước bị điều chỉnh giảm lớn.
• Thu nhập trung bình theo giờ suy yếu.
• Tỷ lệ thất nghiệp tăng.
• Tỷ lệ tham gia lao động giảm.

Do đó, tiêu đề chỉ cho bạn biết một phần của câu chuyện.

Cách sử dụng dữ liệu kinh tế trong phân tích Forex

Dữ liệu không nên là điểm bắt đầu duy nhất của phân tích cơ bản.

Hãy đặt nó vào một chuỗi lớn hơn:

Bối cảnh kinh tế vĩ mô → Dữ liệu kinh tế → Kỳ vọng ngân hàng trung ương → Kỳ vọng lãi suất → Chênh lệch lợi suất → Dòng vốn → Tỷ giá

Sau đó, với từng báo cáo, hãy hỏi:

1. Dữ liệu đo lường điều gì?

Tăng trưởng, lạm phát, việc làm hay tâm lý?

2. Đây là chỉ báo dẫn dắt, đồng thời hay trễ?

Nó báo trước tương lai hay xác nhận những gì đã xảy ra?

3. Kết quả thực tế so với dự báo thế nào?

Thị trường nhận được bất ngờ tích cực hay tiêu cực?

4. Xu hướng đang thay đổi ra sao?

Một tháng thường chưa đủ để kết luận.

5. Điều này có làm thay đổi kỳ vọng về ngân hàng trung ương không?

Đây thường là mắt xích quan trọng nhất đối với Forex.

Tóm tắt

Bạn không cần theo dõi hàng trăm chỉ số kinh tế, điều quan trọng là hiểu dữ liệu nào đang tác động đến câu chuyện vĩ mô mà thị trường quan tâm.

Có ba nhóm chính:

• Chỉ báo dẫn dắt → Cho tín hiệu về tương lai
• Chỉ báo đồng thời → Phản ánh hiện tại
• Chỉ báo trễ → Xác nhận những gì đã xảy ra

Khi dữ liệu được công bố, luôn đọc:

Trước đó → Dự báo → Thực tế

Sau đó đánh giá:

Thực tế so với kỳ vọng → Mức độ bất ngờ → Thay đổi kỳ vọng lãi suất → Phản ứng tiền tệ

Non-farm, CPI, PCE, GDP, PMI, doanh số bán lẻ và dữ liệu thị trường lao động đều quan trọng. Nhưng mức độ quan trọng của từng báo cáo thay đổi theo bối cảnh kinh tế.

Cuối cùng, hãy ghi nhớ:

Đừng hỏi dữ liệu tốt hay xấu. Hãy hỏi dữ liệu khác kỳ vọng đến mức nào và liệu nó có đủ sức làm thay đổi kỳ vọng của thị trường hay không.

Tiếp theo

Biết dữ liệu nào quan trọng mới chỉ là bước đầu. Trong bài tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu một hiện tượng khiến nhiều trader mới bối rối: “Tại sao dữ liệu kinh tế tốt có thể khiến đồng tiền giảm, trong khi dữ liệu xấu đôi khi lại khiến đồng tiền tăng?”.

Câu trả lời nằm ở kỳ vọng thị trường và những gì đã được phản ánh vào giá trước khi dữ liệu được công bố.

Kỳ vọng thị trường: Tại sao tin tốt có thể khiến tiền tệ lao dốc?

Học Forex